حالت شب
منو
موضوعات
banner
Tahririe

مروجین علم«عاشقان بی‌ادعا»

341

اندازه فونت:

 حمید اصغری

 پیشرفت علم و فناوری در یک سرزمین مرهون حمایت مردمان آن از گروه دانشمندان است. بی‌شک آشنایی افراد یک جامعه با دانش روز و فناوری، نه تنها مجال ایده‌پردازی‌ها را افزایش می‌دهد بلکه انتظارات جامعه در توسعه دانش را نیز بالا می‌برد که نتیجه آن افزایش سازمان‌های حمایت‌گر از دانشمندان است. اما افراد یک جامعه چطور می‌توانند با دانش روز و فناوری آشنا شوند؟

این وظیفه حیاتی بر عهده مروجین علم است. آنان قهرمانان بی‌نام و نشان پیشرفت و توسعه هستند که نام‌شان کمتر در ذهن‌ها ماندگار می‌شود. یک سرزمین برای پیشرفت علم و فناوری قبل از آنکه به دانشمندان خوبی نیاز داشته باشد، به مروجان توانمندی نیاز دارد، چرا که به سبب ترویج علوم، استعدادها کشف شده و هدایت می‌شوند. در کشور ما نیز افراد بسیاری در نهایت گمنامی در مسیر ترویج علم کوشیده‌اند، که هر چند صدای‌شان به گوش بالانشینان نرسید، اما قلم‌شان انگیزه بخش جوانانی شد که امروز در زمره دانشمندان صاحب‌نظرند.

سیروس برزو یکی از همان مروجان بی‌ادعا بود که چهار دهه از عمر پر ثمر خود را وقف آشنایی جوانان کشورش با مرزهای بی‌کران فضا کرد. او در خرداد 1332 در شهرستان سرخس استان خراسان رضوی متولد شد.

سیروس برزو فعالیت‌های مطبوعاتی خود را از سال 1359 در ماهنامه دانشمند آغاز کرد و پس از گذشت 40 سال، او را به عنوان یکی از بزرگترین روزنامه نگاران علمی ایران می‌شناسند. برزو در طول این چهار دهه 7 جلد کتاب و بيش از 1700 مقاله در نشريات دانشمند، دانستنيها، آسمان شب، اطلاعات علمي، نوآور، هوافضا، فضانورد، فناوري فضايي و ... به چاپ رساند و در سال 1369 ماهنامه «مرزهای بی‌کران فضا» را بنیان‌گذاری کرد.

با این حال فعالیت‌های او تنها محدود به حوزه هوا و فضا نشد. برزو در سال 1373 برای توسعه دانش فضایی خود راهی روسیه شد که توأمان با این هدف به تدریس زبان فارسی در دانشگاه‌های مختلف روسیه پرداخت. او همچنین مرکز فرهنگی فردوسی را در مسکو تأسیس و ماهنامه پیوند به را دو زبان فارسی و روسی پایه گذاری کرد.

سیروس برزو در مدت اقامت دو دهه‌ای خود در روسیه بارها با دانشمندان و فضانوردان دیدار کرده بود. او در طی ملاقات‌های خود هدایای ارزشمندی را از آنان دریافت می‌کرد که بعدها مجموعه آن‌ها را در نمایشگاه‌هایی با عنوان یادمان‌های فضایی در ایران به نمایش گذاشت، اما عدم حمایت دستگاه ذی‌صلاح این اتفاق شیرین را به یک تراژدی تلخ تبدیل کرد و برزو خبر از حراج یادمان‌های فضایی داد. از جمله این یادمان‌ها می‌توان به تمبرهای فضایی، بسته‌های غذایی فضانوردان، عکس‌های امضاءشده توسط فضانوردان سرشناس، ماکت موشک‌ها و فضاپیماهای سرنشین‌دار، پوسترهای آموزشی و اینفوگراف‌های مرتبط به تاریخ فضانوردی، مدال‌ها و الواح یادبود، اشیای بازگشته از ایستگاه فضایی بین‌المللی، اشیاء شخصی فضانوردان از جمله دستکش فضانورد آمریکایی گوردون کوپر، لباس فضانورد مسلمان سالیژان شالیپوف و غیره اشاره کرد.

برزو در سال‌های اقامت در روسیه به کمک پاول وینوگرادوف، فضانورد روسی کارت‌پستال‌هایی از مینیاتورهای محمود فرشچیان را به فضا ارسال کرد تا نمایشگاهی از آثار هنری ایرانی در ایستگاه فضایی، فضانوردان را با هنر مانوس کند. همچنین در سال ۱۳۹۰ به کمک سیروس برزو نخستین قرآن ایرانی توسط الکساندر کالری، فضانورد روس به ایستگاه فضایی بین‌المللی برده شد.

شکی نیست که حضور تعداد قابل توجهی از فضانوردان برجسته دنیا در ایران به اعتبار سیروس برزو بوده است، لذا انتظار می‌رود که دستگاه‌های مسئول قدردان خدمات این روزنامه‌نگار فرهیخته بوده و مکانی را به عنوان نمایشگاه دائمی یادمان‌های او فراهم کنند.

در سال 1392 انجمن ترویج علم ایران تصمیم گرفت تا به پاس تقدیر از خدمات این روزنامه‌نگار فرهیخته جایزه این انجمن را به او اهدا کند که سیروس برزو در اعتراض به وضعیت مروجان علم در کشور از پذیرش آن خودداری کرد. او در بخشی از سخنانش در این مراسم گفت: «ماهنامه نجوم با بیست و چند سال سابقه انتشار در حالی که دانشمند بزرگ و فرهیخته‌ای همچون دکتر رضا منصوری پشتوانه علمی آن است به دلیل گرانی کاغذ و چاپ و مشکلات متعدد دیگر به سختی راه را ادامه می‌دهد و حمیدرضا کریم پور برای ادامه انتشار ماهنامه ارزشمند آسمان شب خانه خود و پدرش را بفروشد. این است وضعیت خادمان ترویج دانش فضانوردی در ایران. از من که گذشت و توقعی هم از این سازمان ندارم که با وضعیت فعلی کارش تا به حشر لنگ است. اما باید فکری به حال این جوانان با ذوق و فرهیخته کرد. من ضمن تشکر از بزرگواری مسئولان محترم ترویج علم دستان آن‌ها را با خضوع می‌بوسم اما به عنوان اعتراض به بی‌توجهی مسئولان فضایی ایران به امر ترویج دانش فضایی و وضعیت نابه سامان مروجان فضانوردی در ایران از پذیرفتن این جایزه خودداری می‌کنم شاید انعکاس این کار در حد نیش پشه‌ای آن‌ها را به خود آورد و به وظیفه خود در برابر نسل جوان عمل کنند».

سیروس برزو در سحرگاه یکشنبه 13 مهرماه 1399 در اثر ابتلا به بیماری کووید 19 در سن 67 سالگی درگذشت. این ضایعه غم بار بر تمام دوستداران او، عاشقان دانش و مروجین علم تسلیت باد. روح او پرواز کرد تا در کنار دوست دیرنش گئورگی گرچکو آرام گیرد. روح هر دویشان شاد و یادشان گرامی.

انتهای پیام/

 

 

 

 

 

 

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی

تلگرام گوگل پلاس لینکدین