حالت شب
منو
موضوعات
banner
Tahririe

دنیایی که باید غذا تولید کند

اندازه فونت:

دکتر بهرام طاهری

وقتی راجع به روز جهانی غذا صحبت می‌کنیم مناسب است نگاهی به منشاء ایجاد، سابقه عملکرد و وضعیت موجود اهداف آن بیندازیم. در راستای درک اهمیت راهبردی موضوع غذا و امنیت غذایی FAO در سال 1979 روز تأسیس خود، 16 اکتبر (25 مهرماه) را به عنوان روز جهانی غذا نام‌گذاری کرد. نگاهی بر عناوین اصلی شعارهای انتخاب شده در روز جهانی غذا نمایانگر اصلی‌ترین دغدغه‌های 40 سال اخیر مورد نظر مدیران این برنامه در سطح جهانی است.

هدف اصلی سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد از بدو تأسیس آن در سال 1945 مقابله با گرسنگی در سطح جهان به مفهوم دستیابی به امنیت غذایی برای همه به نحوی که آحاد مردم جهان به صورت عادی جهت انجام فعالیت‌ها و حفظ سلامت خود دسترسی به غذای سالم و با کیفیت و در اندازه کافی داشته باشند، بوده و هست. گزارشی در سال 1947 سوء‌تغذیه را دامنگیر 50 درصد مردم جهان ذکر کرده است. عملکرد جهانی با کمک FAO در این رابطه را به طور متوسط تا سال 2014 می‌توان مناسب ارزیابی نمود. با این حال از سال 2014 به بعد به تدریج شاهد تثبیت نرخ جمعیت دچار کمبود مواد غذایی در حدود 11% جمعیت جهان به طور متوسط بوده‌ایم. وضع موجود نشان‌دهنده بدتر شدن شرایط در برخی مناطق جهان به ویژه آمریکای جنوبی، آسیای شرقی و از همه بدتر در مناطق جنوبی‌ صحرای آفریقاست که عامل اصلی ایجاد سیل مهاجرینی است که با پذیرش خطر مرگ با قایق‌های بادی از آفریقا به سوی اروپا حرکت می‌کنند.

طی 40 سال گذشته عناوین زیادی به عنوان دغدغه اصلی روز جهانی غذا انتخاب شده است: از اولین شعار با عنوان «غذا» تا نهایتاً شعار امسال «ایمنی غذا، یک وظیفه همگانی است» که تا حدی ناشی از شرایط حاکم بر جهان به خاطر پاندمی کرونا و مطرح شدن ایمنی و سلامت غذا است در کنار سایر آمارهای مربوط به امنیت غذایی و سوءتغذیه، نشان‌دهنده عدم توفیق قابل‌توجه سازمان‌های جهانی در پاسخ به چالش‌های امنیت غذایی و ایمنی و بهداشت غذاست.

تصویر پیش روی ما با توجه به شدت گرفتن آثار تغییر اقلیم اعم از تشدید و افزایش تواتر خشکسالی‌ها، تشدید و افزایش تواتر سیل‌ها که همه تخریب‌کننده مراکز زندگی و زیرساخت‌های شهری و کشاورزی بوده و امنیت غذایی را بیش از پیش تهدید می‌کند یادآور این تذکر مهم برای تصمیم‌گیران در سطح جهانی، منطقه‌ای، ملی و محلی است که آینده پیش رو، آینده پرمشکلی خواهد بود که برخی از آثار آن را در سیل‌های بی‌سابقه بهار 98 در ایران به دنبال یک دوره خشکسالی شدید و طولانی که هر دو به کشاورزی و منابع آب و خاک ما آسیب رساند.

در همین رابطه معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی پروژه بین‌المللی SIDA در رابطه با افزایش بهره‌وری آب و پایداری سیستم آب، خاک، انرژی و غذا با رویکرد راهبردی نکسوس (درهم‌تنیدگی عوامل) را به همراه پروژه دیگری برای افزایش توان و آمادگی در برابر مخاطرات و ریسک‌های وقایع حدی تغییر اقلیمی مانند سیل و خشکسالی با FAO آغاز کرده است. از این رو، ضروری ‌است با اتخاذ رویکردهای جدید از جمله رویکرد Nexus (درهم‌تنیدگی) به روشی سیستمی و علمی، درهم‌تنیدگی‌های گسست‌ناپذیر بین اجزاء مختلف تمام عوامل مؤثر را در لایه‌های چندگانه منابع پایه، محیطی و انسانی به صورت دوجانبه و چندجانبه در قالب یک مسئله بسیار پیچیده و بزرگ ‌مقیاس شناسایی و تحلیل کرده و برای سناریوهای محتمل راه‌حل‌های بهینه‌ای بیابیم.

زیرا، دنیایی که همین امروز هم غذایی بیش از نیاز مصرف کلیه ساکنین زمین را تأمین می‌کند نتوانسته است به دلایل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، نظامی و بعضاً اغراض غیرانسانی، پاسخی به چالش بزرگ عدم امنیت، ایمنی و سلامت غذایی بدهد، بعید است بدون تغییر اساسی در روال نگرش به مسئله و راه‌حل آن بتواند پاسخ مناسب‌تری از آنچه تاکنون داده است به چالش‌های بسیار بزرگتر پیش رو بدهد.

.

 

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی

تلگرام گوگل پلاس لینکدین