حالت شب
منو
موضوعات
banner
Tahririe

تراژدی ازدحام نگاهی به چرایی مرگبارشدن ازدحام های جمعیتی از دریچه علم فیزیک

england

اندازه فونت:

دکتر تقی میرزایی

ازدحام ­های مردمی از مسائلی هستند که تقریباً هر روزه کم و بیش خود را درگیر آن می­بینیم؛ در برخی سوپرمارکت­ ها، ایستگاه­‌های مترو، صف­‌های پیشخوان و مهم‌تر از همه وقتی در ترافیک هستیم. اگر چه گاهی این تراکم جمعیتی زیاد و گاه کم است اما ازدحام ماهیتی دارد که با استفاده از علومی چون فیزیک، زیست­ و جامعه­‌شناسی می­توان آن را درک کرد و حتی به بهبود و برطرف شدن آن نیز کمک کرد. به عبارت دیگر امروزه نباید موضوعات علمی را فقط در زمینه خاص و قدیمی­شان آموزش داد و باید آن­ها را وارد مقوله­‌های اجتماعی و فرهنگی نیز نمود. قیاس­‌های بسیاری بین علم فیزیک و اجتماع مانند اثر دست‌ه­ای شدن، اثر دافعه الکترون‌­ها، فیزیک سیالات، اغتشاشات و امواج شوک در کارهای تحقیقاتی متعددی توسط دانشمندان صورت گرفته است. بنابراین نیاز به طراحی، ارائه و بازنگری موضوعات فیزیک در قالب مسائل اجتماعی خواهیم داشت. اهمیت این مسئله زمانی است که بدانیم، گردآمدن جمعیت­‌های زیاد مردمی در مکان­های محدود گاهاً منجر به تراژدی­های غمباری شده است. در یک مطالعه­ اجمالی مشخص شده است که 216 حادثه ناشی از لگدمال شدن در خلال سال­های 1980 تا 2017 میلادی به ثبت رسیده است که واقعه منا در سال 1394 شمسی یکی از غمناک­ترین آن­ها بوده است. این قبیل حوادث در گردهمایی­‌های مذهبی در هندوستان، مسابقات فوتبال در اروپا، کنسرت­‌های موسیقی راک در ایالات متحده نیز بارها رخ داده­ است.این حوادث ناگوار که در سرتاسر جهان رخ داده است منجر به شکل­‌گیری تحقیقات علمی برای ممانعت از وقوع آن­ها و کاهش اثرات مرگبارشان بوده است. تلاش برای مدل­سازی ازدحام از طریق حل مسائلی چون دینامیک و پویایی کلی ازدحام، شروع ازدحام و انتشار امواج توقفی-حرکتی از نمونه­ این تحقیقات بوده است. به طور کلی دو رویکرد برای توصیف ازدحام وجود دارد.....

ادامه این مطلب را در شماره آبان ماه مجله دانشمند بخوانید.

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی

تلگرام گوگل پلاس لینکدین