حالت شب
منو
موضوعات
banner
Tahririe

انسان، ناشناخته‌ای از دوران کهن ژنتیک چراغی برای باستان‌شناسی در راه شناخت نیاکانمان

331

اندازه فونت:

 طلیعه محمدی

 اگر تکامل موجودات زنده را به درختی تنومند تشبیه کنیم، فکر می‌کنید ما و شما در کدام شاخه آن نشسته‌ایم و جهان را مشاهده می‌کنیم؟ آیا اصلاً این گفته را قبول دارید که شاخه‌ای از این درخت کهن هستید یا خود را نهالی جدا می‌دانید؟ فکر می‌کنید علم مدرن بر نظریة تکامل مهر تأیید می‌زند یا آن را رد می‌کند؟ 

از دیرباز در نگاه سنتی قومیت‌ها، شجره‌نامه یا ریشة آبا و اجدادی، یکی از مهمترین مایه افتخارات انسان‌ها بوده است. رجزخوانی و ذکر پیشینه در انواع جنگ‌های قومی و قبیله‌ای، حکومت و سلطنت‌های موروثی یا حتی تأثیر قوم و قبیله افراد در انتخاب همسر، نمونه‌هایی از اهمیت این موضوع را به ما یادآور می‌شوند؛ اما این تمام ماجرا نیست. پیشینه و ریشه آبا و اجدادی، در علم نیز از اهمیت زیادی برخوردار است. به عقیده دانشمندان، این حق انسان امروزی است که درباره گذشته‌اش بیشتر بداند. در اینجاست که علم ژنتیک به کمک انسان می‌آید تا چشم انسان را به روی دنیای پر رمز و راز گذشته، باز کند.

ژنتیک، علمی نه‌چندان انحصاری

از ژنتیک می‌توان به‌ عنوان انقلابی در زیست‌شناسی نیز یاد کرد. در مقایسه با زیست‌شناسی که شاخه‌ای بسیار قدیمی در علم و دانش انسان است، ژنتیک علمی تقریباً نوپا و مدرن محسوب می‌شود؛ اما به‌رغم مدرن‌بودنش، همواره نگاهی به گذشته دارد.

علم ژنتیک با مطالعه دقیق رفتار ژنوم‌ها و DNAهای موجود در سلول‌های موجودات زنده، توانسته است تأثیرات قابل‌توجهی بر حوزه‌های گوناگون علم از کشاورزی، صنعت، پزشکی و البته باستان‌شناسی داشته باشد. به‌زبانی ساده‌تر، این علم در اصل به بررسی تفاوت‌ها و تشابه‌های گونه‌های مختلف حیات یا نسل‌های مختلف یک گونه می‌پردازد. علمی که به‌ راحتی می‌تواند به ما بگوید دلیل تکرار یک صفت یا رفتار چیست یا چرا موجودات زنده در طول زمان دچار تغییرات اساسی می‌شوند. اگر چه از ظهور این علم آن‌چنان نگذشته است، باز هم هر روزه محققان در حال یافتن راهی جدید برای پرسش‌های بنیادی پیش رو هستند. به‌ طوری که دید خود را تنها به DNAها محدود نکردند و نشانه‌های یگانه دیگری را نیز به مرحله آزمایش و بررسی گذاشته‌اند.

پیوند علم نوین با گذشته

ادامه این مطلب را در شماره آبان ماه مجله دانشمند بخوانید.

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی

تلگرام گوگل پلاس لینکدین