دسته بندی موضوعی
تبلیغات دانشمند شرکت توسعه فناوری اطلاعت زربین
تبلیغات دانشمند شرکت توسعه فناوری اطلاعت زربین

دماوند سوژه شبه‌علم شد/خروج بخار و گاز گوگرد برای آتشفشان فعال کاملا طبیعی است

Damavand in winter

اندازه فونت:

مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله درخصوص ویدیویی که در روزهایی اخیر در شبکه‌های اجتماعی مبنی‌بر فوران آتشفشان دماوند و خروج گدازه از آن در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است گفت: این ویدیو جنبه شبه‌علمی دارد زیرا دماوند، سیستمی فعال است و خروج گاز و بخار آب از فعالیت‌های طبیعی این آتشفشان به‌شمار می‌روند.

به‌گزارش دانشمندآنلاین، در روزهای اخیر ویدیویی از دو فردی که به دماوند صعود کرده‌اند در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است. در ویدیو که تاریخ آن 12 اسفند 1395 اعلام می‌شود این دو نفر با دیدن پرتاب بخار از حفره‌ای در ارتفاعات دماوند عنوان می‌کنند که این آتشفشان فوران کرده و درحال خروج مواد مذاب است. درحالی‌که هیچ ردی از گدازه در تصویر مشاهده نمی‌شود.

دکتر مهدی زارع استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله در این‌خصوص در گفت‌وگو با دانشمند می‌گوید: «دماوند سیستمی فعال شناخته می‌شود و خروج گاز گوگرد و بخار آب جزو فعالیت‌های طبیعی این آتشفشان است. در این ویدیو، هیچ گدازه‌ای دیده نمی‌شود. بنابراین، می‌توان فهمید دو نفری که در فیلم حضور دارند هیچ تصوری از اینکه ماده مذاب چیست ندارند. زمانی‌که من دانشجو بودم مرجع شبه‌علمی فوران این آتشفشان ژاپنی‌ها بودند و مردم هرگاه می‌خواستند بگویند که دماوند فوران کرده است می‌گفتند ژاپنی‌ها دیده‌اند. اکنون شبکه‌های اجتماعی جای ژاپنی‌ها را گرفته‌اند و مثلا مردم می‌گویند: ویدیوی فوران را در تلگرام دیدیم.»

r 23 150527145151

دکتر مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله

ازسوی دیگر در شرحی که همراه با این ویدیو در گروه‌های تلگرامی به اشتراک گذاشته شده آمده است که درصورت فوران دماوند، دمای تهران به 200 تا 400 درجه سانتیگراد خواهد رسید. این اعداد در ویکی‌پدیای فارسی نوشته شده‌اند. زارع درباره این اطلاعات نادرست ویکی‌پدیای فارسی می‌گوید: «نمی‌دانم این اعداد برچه اساسی ذکر شده‌اند اما احتمال می‌دهم کسی که این صفحه را ویرایش کرده دمای گدازه‌ را پیدا کرده و سپس با نسبتی تقریبی آن را به‌ دمای تهران و سایر مناطق اطراف آتشفشان تعمیم داده است. درحال حاضر، شهرهای بسیاری در دنیا در مجاورت آتشفشان‌های فعال حتی دارای فوران قرار دارند.»

استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله در پاسخ به‌ این سوال خبرنگار دانشمند که اگر روزی انفجاری در دماوند رخ دهد چه خطری شهرهای پیرامونش را تهدید خواهد کرد توضیح‌ می‌دهد: «بررسی‌ها نشان می‌دهد اگر روزی دماوند انفجار داشته باشد، جهت حرکت گدازه به‌سمت دامنه‌ شرقی و شهرهایی چون دامغان خواهد بود و خاکسترهای این فوران به‌سوی مناطقی چون تهران و بلده خواهند آمد.»

به‌گفته زارع، فعال‌بودن سیستم دماوند از دو جنبه مثبت و منفی قابل بررسی است. جنبه مثبت استفاده از انرژی زمین‌گرمایی این منطقه است که با سرمایه‌گذاری درست می‌توان از این انرژی برای تامین برق بسیاری از روستاهای اطراف این کوه بهره گرفت. هرچند سرمایه‌گذاری اولیه در این بخش گران به‌نظر می‌رسد اما در درازمدت کاملا مقرون‌به‌صرفه است.

ISS010 E 13393 lrg

نمای قله مخروطی دماوند از ایستگاه فضایی بین‌المللی

NASA/JSC Gateway to Astronaut Photography of Earth

زارع درخصوص جنبه منفی این فعال‌بودن و مخاطرات ناشی‌از آن می‌افزاید: «این فعال‌بودن احتمالا می‌تواند روی ریتم گسل‌های پیرامونش تاثیر بگذارد. هرچند بررسی سطح فعالیت دماوند از منظر خطر فوران حائزاهمیت است اما درحال حاضر هیچ‌گونه شواهدی درخصوص انفجار دماوند وجود ندارد. درواقع رصد دماوند به‌دلیل بررسی تاثیری که روی گسل‌های اطرافش می‌تواند برجای بگذارد از اهمیت بیشتری برخوردار است. زیرا اطراف این کوه گسل‌هایی چون مشاء، لار، کندوان، بلده، فیروزکوه و گسل شمال البرز وجود دارند و مثلا اگر فعالیت درونی دماوند روی گسل مشاء اثر بگذارد و سبب لرزیدن آن شود باعث تخریب بخشی از تهران می‌شود. اما این نکته مهم اغلب فراموش می‌شود و همه فقط به انفجار دماوند فکر می‌کنند. این درحالی است که امکان پیشگیری به‌موقع برای به‌حداقل رساندن حوادث ناشی‌از فوران آتشفشان همیشه وجود دارد.»

مهدی زارع درپایان درباره ویژگی‌های فورانی دماوند می‌گوید: «دماوند دو حلقه دارد که شامل یک مخروط قدیمی مربوط به یک‌میلیون‌و780هزار سال قبل و یک مخروط جدید مربوط به 600هزار سال قبل است. آخرین‌ انفجارهای این آتشفشان به‌ترتیب در 25هزار سال و 7هزارو300 سال قبل رخ داده‌اند و خروج گاز گوگرد و آب گرم از این کوه نشانه‌ای است دال براینکه دماوند هنوز فعال است.»

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی

تلگرام گوگل پلاس لینکدین

لینک کوتاه

به کانال تلگرام مجله دانشمند بپیوندید